Firefish – lening met bitcoin als onderpand [RECENSIE]

Als je wat meer in de bitcoinwereld beweegt, heb je waarschijnlijk al gehoord van de Tsjechische startup Firefish. Ik heb het zelf ook uitgeprobeerd.

Voor de volledigheid vermeld ik dat Firefish eerder een Tsjechisch-Slowaaks project is, omdat Martin Matejka en Igor Neumann uit Slowakije erachter staan, en Firefish een in Tsjechië geregistreerd bedrijf is met de Tsjechische Miton als investeerder.

KORTING: Wil je Firefish uitproberen? Ik geef je 30% korting op de kosten van je eerste lening. Vink bij de registratie het vakje “Heb je een referral code?” aan en voer de code bitcoinvkapse in het onderstaande veld in.

Bitcoinvkapse is een Tsjechische bitcoinwebsite en dit artikel is een vertaling uit het Tsjechisch. Sommige screenshots zijn daarom in het Tsjechisch. De Firefish-interface is echter ook in het Nederlands beschikbaar, dus daar hoef je je geen zorgen over te maken.

Wat kan Firefish

Simpel gezegd kun je via Firefish fiatvaluta lenen (dollar, euro, kroon) en bitcoin als onderpand geven. Dit is handig wanneer je fiatgeld nodig hebt, bitcoins hebt en die niet wilt verkopen. De voordelen zijn duidelijk:

1. je hoeft niemand iets uit te leggen of inkomen aan te tonen. Je hebt bitcoin, die je als onderpand geeft, en verder interesseert niemand zich voor iets anders
2. je raakt je bitcoin niet kwijt, zodra je de lening hebt terugbetaald, kun je weer over je bitcoins beschikken
3. als je bitcoin verkoopt, betaal je belasting. Over een ontvangen lening betaal je geen belasting.

Als deze manier van geld lenen tegen bitcoin je bekend voorkomt en je denkt aan het failliete Celsius, dan heb je gedeeltelijk gelijk, maar het essentiële verschil is dat je bij gecentraliseerde diensten zoals Celsius je bitcoins naar een derde partij stuurde en daarmee de controle erover verloor (de rechtbank in de Celsius-zaak concludeerde zelfs dat eigenaren door het sturen van bitcoin naar Celsius-adressen afstand deden van hun bitcoins en er geen aanspraak meer op konden maken). Firefish wil je bitcoins echter niet, je stuurt ze niet naar Firefish-adressen, je vergrendelt ze alleen in een smart contract, dat we hieronder nader beschrijven. Firefish is in wezen slechts een marketplace die de vraag van leners en uitleners bij elkaar brengt. Daarnaast biedt het de technologie die het mogelijk maakt bitcoin veilig als onderpand te geven en zo de lening voor beide partijen – de lener en de schuldeiser – veilig te maken.

Firefish biedt logischerwijs ook de omgekeerde dienst, dat wil zeggen dat je iemand fiatgeld kunt uitlenen en daarvoor rente ontvangt. Dit is vergelijkbaar met wat Zonky voor investeerders doet. In dit artikel test ik echter het lenen tegen bitcoin. Een artikel voor fiatinvesteerders plan ik voorlopig niet.

Hoe werkt het onderpand (collateral)

Je kent dit principe waarschijnlijk van een hypotheek – als je geld wilt lenen voor een huis, moet je het huis aan de bank verpanden. De bank dekt zich hiermee in, en als je de hypotheek niet zou aflossen, krijgt zij het huis, verkoopt het en heeft zo het geleende geld terug. Bitcoin als onderpand geven lost hetzelfde probleem op, alleen is het veel eenvoudiger dan een woning verpanden.

Maar het bitcoinkoers beweegt, hoe is dat geregeld? Goede vraag. Firefish en vergelijkbare diensten lossen dit eenvoudig op:

1. je moet bitcoins ter waarde van het dubbele van het geleende bedrag als onderpand geven. Dat betekent dat als je 10.000 Kč leent, je bitcoin ter waarde van 20.000 Kč als onderpand moet geven.
2. als de bitcoinkoers sterk daalt en de waarde van de verpande bitcoins de waarde van het geleende geld begint te naderen, vraagt Firefish je het onderpand aan te vullen – dat wil zeggen dat je extra bitcoins moet storten. Als je dat niet doet, wordt de lening geliquideerd – dat betekent dat je bitcoins worden verkocht en de schuldeiser het geleende geld terugkrijgt.

Hoe veilig is Firefish

Het protocol, met de details van het volledige smart contract en het proces van het vergrendelen en ontgrendelen van bitcoins, inclusief de rollen en activiteiten van de verschillende entiteiten zoals de Oracles, is open source, zodat geïnteresseerden tot in detail kunnen nagaan hoe alles in elkaar zit. Omdat echter niet iedereen een programmeur is (ik ook niet), zal ik proberen in gewone taal te beschrijven wat er met je bitcoin gebeurt. Ik voeg er alleen aan toe dat zelfs als je de broncode niet kunt lezen, het al een groot voordeel is dat die mogelijkheid bestaat. Als er namelijk een fout in de code zou zitten, of zelfs een achterdeur, is er een behoorlijke kans dat iemand dat zou ontdekken en publiekelijk zou waarschuwen.

Firefish functioneert alleen als tussenpersoon tussen degene die fiat wil investeren en degene die fiat wil lenen tegen onderpand. Firefish komt dus noch met fiatgeld, noch met de verpande bitcoins in contact. Je bitcoins zijn gedurende de looptijd van de lening vergrendeld in een contract, dat slechts op twee manieren kan eindigen:

1. je betaalt de lening op tijd terug = de bitcoins worden teruggestuurd naar jouw adres
2. je betaalt de lening niet op tijd terug = de bitcoins worden verkocht en de schuldeiser krijgt zijn fiatgeld (de derde optie is dat de bitcoinprijs daalt, je geen extra onderpand verstrekt en de bitcoins vóór de vervaldatum worden verkocht)

Wat is de garantie dat dit allemaal goed is doordacht? Naast de bovengenoemde mogelijkheid om de code te lezen, de audit van Ackee Blockchain en Miton op de achtergrond, beschouw ik het ook als pluspunt dat veel grote namen in de Tsjechische en Slowaakse bitcoingemeenschap Firefish publiekelijk als geweldig bestempelen.

Hoe verloopt het lenen van geld tegen bitcoin

Na registratie en inloggen moet je eerst een identiteitsverificatie (KYC) doorlopen. Dit is iets wat sommigen Firefish verwijten, maar als je erover nadenkt, is er geen reden voor. Omdat je fiatvaluta leent die op je bankrekening aankomt, onthul je toch al je identiteit. Dus zelfs als Firefish niet aan KYC- en AML-vereisten hoefde te voldoen, zou je in dezelfde situatie zitten. Bovendien is Firefish zich bewust van het probleem en werkt het aan een noKYC-variant, waarbij het mogelijk zal zijn stablecoin te lenen. Zodra deze mogelijkheid beschikbaar is, zal ik het zeker uitproberen en beschrijven.

Het identificatieproces zelf is standaard. Voor Firefish doet een derde partij dit, dus je hebt dit proces misschien al ergens anders gezien – je fotografeert je identiteitsbewijs, maakt een selfie en klaar.

Daarna kies je op de startpagina Request a loan en vul je in hoeveel je wilt lenen:

Je vult in welke valuta je wilt lenen (kronen, dollars of euro’s), hoeveel, hoe lang en vooral welke rente je aanbiedt. Op het moment van het bijwerken van dit artikel is 8% zeker op basis van mijn ervaring, maar je kunt ook minder lenen als je bereid bent te wachten op een aanbieding.

Aan de rechterkant zie je meteen hoeveel de hele lening je kost. In het voorbeeldgeval lenen we 30.000 kronen en moeten we na 6 maanden 30.983 Kč terugbetalen (6,5% rente). Verdere kosten zijn al in BTC: 1,5% van het geleende bedrag voor Firefish en een vergoeding voor het verzenden van transacties. En natuurlijk zie je ook hoeveel het onderpand zal zijn. In het voorbeeld is te zien dat we voor het lenen van 30.000 kronen in totaal 0,03304 bitcoin nodig hebben, waarvan het onderpand dat na aflossing wordt teruggegeven 0,03291 BTC is.

TIP: gebruik bij registratie de promotiecode bitcoinvkapse en je krijgt 30% korting op de Firefish-vergoeding voor je eerste lening.

Na het indienen van de aanvraag wacht je gewoon tot Firefish een tegenpartij heeft gevonden, of liever gezegd, tot iemand jouw aanbieding accepteert en bereid is je onder de gegeven voorwaarden te lenen. In het overzicht van je aanvragen zie je de status listing (wachten op het vinden van een tegenpartij) of processing (tegenpartij gevonden, wachten op bevestiging).

De e-mail met de mededeling dat de tegenpartij het aanbod heeft geaccepteerd en de lening kan worden afgerond, arriveerde bij de eerste test na ongeveer twee uur, maar ik heb ook andere leningen meegemaakt waarbij dit enkele dagen duurde. En het is me al overkomen dat een schuldeiser een lening beloofde en er vervolgens van afzag. Zijn aanbieding verloopt na 72 uur en dan krijg je een nieuwe van iemand anders. Houd bij het plannen van je uitgaven liever rekening met het feit dat het hele proces een paar dagen kan duren.

En nu komt het cruciale moment. Eerst accepteer je de lening. Weigeren heeft geen zin als iemand heeft aangeboden wat je wilde:

Vervolgens moet je de voorwaarden en alle details goedkeuren:

Daarna bereid je de Trezor of een andere wallet voor en ga je aan de slag met de bitcoins die als onderpand dienen:

1. eerst voer je het adres in waarop je bitcoins moeten worden teruggestuurd na aflossing van de lening. Let op, dit adres kan later nooit meer worden gewijzigd, dus controleer goed of je het correct hebt ingevoerd.
2. naar het door Firefish gegenereerde adres stuur je het vereiste bedrag aan bitcoin. Na het verzenden van de transactie registreert Firefish dit binnen een paar seconden en schrijft je dat de bitcoins onderweg zijn en dat je op de volgende e-mail moet wachten.

Nu kun je de recovery transactie downloaden (zie hieronder)

De bevestigings-e-mail dat de bitcoins zijn aangekomen waar ze moesten zijn, komt een paar uur later (geef een redelijke vergoeding!). Nu hoef je alleen nog alles te voltooien, wat betekent dat je op de laatste knop klikt en daarmee de investeerder opdracht geeft het geld te sturen. Hoe snel het geld aankomt hangt af van de investeerder en zijn bank. Ik heb het soms dezelfde dag ontvangen, soms na twee dagen. Het hangt echt af van hoe actief die specifieke persoon is.

En zoals hierboven al gezegd is Firefish slechts een tussenpersoon, dus het geld komt van een specifieke persoon van wie ik weet welke bank hij heeft en hoe hij heet.

Op je dashboard zie je daarna de details van de lening. Het belangrijkste is het aantal dagen tot aflossing en vervolgens ook de Collateral health en de liquidatieprijs. Als bitcoin sterk zou beginnen te dalen, moet je dit in de gaten houden en tijdig extra bitcoin aan het onderpand toevoegen, zodat het onderpand niet wordt geliquideerd. Je hoeft de bitcoinkoers niet elke dag te volgen, want als dit probleem zich zou aandienen, stuurt Firefish je tijdig een e-mail (ik hoop dat ik dit in de praktijk niet hoef te testen :).

Recovery transactie

Tijdens het aanmaken van de bewaarneming kun je ook de zogenaamde recovery transactie downloaden. Als er een gekke ramp zou gebeuren en Firefish van de aardbodem zou verdwijnen inclusief alles eromheen, kun je deze transactie 1 maand na het einde van het contract broadcasten en worden de bitcoins aan je teruggegeven. Als je hem niet downloadt bij het aanmaken van de lening, kun je dit later ook doen in de details van de lening.

Ik dacht dat het gebruik van de recovery transactie hogere wiskunde was, maar het tegendeel is waar. Je kunt de transactie ter mijnbouw insturen via mempool.space – je kopieert hem er gewoon in en stuurt het formulier in.

Wat als de schuldeiser het geld niet stuurt?

Dit heb ik ook al meegemaakt, uiteraard onvrijwillig. Bij een lening stuurde ik het onderpand, wachtte op het geld en niets. Na twee dagen kwam er een e-mail van Firefish dat de lening was geannuleerd omdat de schuldeiser het geld niet op tijd had gestuurd en dat het onderpand “ASAP” zou worden teruggegeven. Wat ook gebeurde en de Bitcoin werd teruggestuurd. Er zijn echter bepaalde nadelen waarvoor Firefish uiteraard niet verantwoordelijk is:

1. de transactiekosten heeft niemand om terug te geven, maar Firefish vergoedt ze wel, die neemt dit in dit geval op zich – super. Daarna zouden ze waarschijnlijk kunnen worden verhaald op de uitlener die zijn woord niet hield, maar dat zou waarschijnlijk ingewikkeld zijn
2. je verliest tijd, wat bijzonder onaangenaam is als je op de lening rekent en door een deadline wordt beperkt. Over het algemeen raad ik af te rekenen op een lening die de volgende dag aankomt. Zoals je ziet, kan er van alles misgaan.

En wat met die onbetrouwbare uitlener? Die krijgt een ban van Firefish en kan niet meer lenen.

Directe lening

Als je niet wilt wachten tot er een investeerder is gevonden, kun je vanaf november 2024 ook gebruik maken van de directe lening, waarbij je de garantie hebt dat je het geld de volgende dag ontvangt. Het hele proces is hetzelfde, alleen is het geld bij Firefish van tevoren klaar (vooraf geregeld), dus alles gaat sneller. Voor deze optie betaal je echter iets meer in de vorm van een hogere rente.

Terugbetaling van de lening

Wanneer je de lening moet terugbetalen zie je voortdurend op je dashboard na inloggen bij Firefish, en bovendien ontvang je veertien en zeven dagen voor de terugbetalingstermijn een e-mail met een verzoek om de lening te vereffenen.

Je hoeft niet te wachten tot de laatste dag van de vervaldatum; zodra je de e-mail hebt, respectievelijk de status van de lening is veranderd in Repay your loan, kun je de lening betalen. Aan wie en hoe je dat doet, ontdek je door te klikken op de terugbetalingsinstructies (Transfer instructions). Als je op de instructies klikt, leer je alles wat nodig is voor de aflossing van de schuld: het bedrag, rekeningnummer, naam van de schuldeiser en zijn adres (deze gegevens ken je al uit het contract, het is niets nieuws) en vooral de belangrijke leningidentificator (Payment Identifier), die je in de betalingsomschrijving moet schrijven. Ik heb persoonlijk de identificator in de betalingsomschrijving geschreven en er voor de zekerheid ook “firefish” achter gezet.

Verder zie je in de instructies ook het bitcoinadres waarop de verpande bitcoins worden teruggestuurd. Logischerwijs kun je niets met dat adres doen, het is in het contract vastgelegd vanaf het aanmaken van de lening en staat hier puur voor informatie en zodat je kunt controleren of de bitcoins al zijn teruggekomen – je hoeft alleen in de mempool te kijken, je hoeft de wallet niet aan te sluiten.

Na het sturen van het bedrag naar de rekening van de schuldeiser vink je aan dat je het geld overeenkomstig de instructies hebt gestuurd en stuur je alles in met de knop Confirm bank transfer. De status van de lening verandert dan in Confirming your repayment en je moet wachten op de reactie van de schuldeiser. Hoe lang hangt af van je banken en van de schuldeiser, wanneer hij registreert dat het geld is aangekomen en dit bevestigt in Firefish.

Opnieuw hangt het af van de tegenpartij en soms duurt het een paar uur, soms dagen. Er komt dan opnieuw een e-mail met de mededeling dat de lening hiermee is afgehandeld en de status ervan in het overzicht verandert in Loan closed. In de e-mail staat ook dat de verpande bitcoins binnen 72 uur worden teruggestuurd. Gewoonlijk komen ze de volgende dag aan.

En waarom er die 72 uur zijn, vroeg ik rechtstreeks aan Igor Neumann van Firefish:

Wat betreft het 48-uurs interval voor de terugkeer van BTC, is de belangrijkste reden de handmatige interactie, vanwege veiligheid en het verhogen van transactievergoedingen (fee bump). Vanuit veiligheidsoogpunt willen we namelijk niet dat de Price Oracle, die de repayment transactie ondertekent, non-stop online is, zonder enig toezicht van iemand van het team. Het ondertekenen van transacties is een uiterst gevoelig proces en daarom hebben we het niet geautomatiseerd.

En wat betreft de vergoedingen – voor de repayment transactie is bij het aanmaken van het contract een minimale vergoeding vooraf ingesteld, die in de overgrote meerderheid van de gevallen niet voldoende is om de transactie te minen. Daarom doen we voor deze transacties na het broadcasten handmatig een fee bump, op basis van de actuele situatie met de vergoedingen op het netwerk.

Omdat we dus niet precies weten wanneer de investeerder de terugkeer van de investering bevestigt, hebben we een tijdsbestek van 72 uur ingesteld, maar op basis van onze ervaringen tot nu toe duurt het proces in werkelijkheid slechts een paar minuten, maximaal een paar uur.

Voor mij is het terugbetalen van de lening nog eenvoudiger dan het opnemen ervan. De manipulatie met bitcoins valt namelijk weg – je hoeft alleen een bankoverschrijving te doen en de rest gaat automatisch. Het enige spannende moment is of je het juiste adres hebt opgegeven waarop het onderpand moet worden teruggestuurd 🙂

Vervroegde aflossing van de lening

Je kunt de lening ook vervroegd aflossen – stuur gewoon een verzoek naar de schuldeiser en als hij akkoord gaat, los je de lening normaal af zoals hierboven beschreven.

Je betaalt uiteraard de volledige overeengekomen rente en de toestemming van de schuldeiser is alleen nodig zodat hij ervan weet en kan bevestigen dat je het geld hebt teruggestuurd. Het kan de moeite waard zijn deze mogelijkheid te benutten wanneer de bitcoinprijs omhoog schiet en je onnodig veel onderpand hebt vergrendeld dat je anders wilt gebruiken. Voorbeeld: in juni 2023 kon men voor een onderpand van 0,1 BTC ongeveer 1.400 dollar lenen, een jaar later 3.500 dollar. Het kan dus zinvol zijn de 1.400 dollar vervroegd af te lossen en opnieuw 1.400 dollar te lenen tegen een aanzienlijk lager onderpand.

Mini-interview met Igor Neumann

Tijdens het testen en eigenlijk al daarvoor draaiden er een paar dingen in mijn hoofd, dus ik vroeg het aan de meest bevoegde persoon.

Heeft een gewone bitcoingebruiker, die geen programmeur is en niets begrijpt van verschillende soorten transacties, handtekeningen en smart contracts, een kans om te verifiëren dat wat jullie zeggen waar is? Dat hij zijn opgeslagen bitcoins echt niet kan verliezen? Simpelweg als ik zou komen en zeggen: “Bewijs me dat je mijn bitcoins niet opneemt en er niet mee wegloopt”.

Dit is uiteraard een lastige vraag en het is een probleem met elke andere technologie die mensen niet volledig (of helemaal niet) begrijpen. Het lijkt op de vraag “Bewijs me dat mijn internetcommunicatie veilig is” wanneer je beweert dat het versleuteld is enz. In ieder geval leggen we het aan minder geavanceerde gebruikers doorgaans uit aan de hand van de volgende punten:

• Non-custodial – het fundamentele kenmerk van ons platform is dat het non-custodial is. Dit betekent dat Bitcoin niet naar Firefish of een andere partij wordt gestuurd. De lener maakt zijn adres rechtstreeks op de Blockchain aan, waar hij zijn Bitcoin naartoe stuurt. Firefish heeft dus geen toegang tot de privésleutels van gebruikers. Evenzo volgt uit het principe waarop de Blockchain is gebouwd dat niemand zomaar vastgelegde gegevens kan wijzigen.
• Deterministisch contract – het Firefish smart contract is in wezen “deterministisch”, wat betekent dat Bitcoin na vergrendeling slechts naar 2 plaatsen kan worden gestuurd – ofwel naar jou als lener bij het aflossen van de lening, ofwel naar de Liquidator bij het niet aflossen van de lening of in geval van liquidatie vanwege onvoldoende onderpand, d.w.z. als Bitcoin onder een specifiek niveau zakt (LTV 95%) en de lener het onderpand niet aanvult of de lening niet vervroegd aflost. Bitcoin kan technisch gezien nergens anders uit de escrow worden verplaatst. Zoals ik al zei, zijn al deze details en de smart contract-technologie beschikbaar op onze Document Hub.
• Escrow – het Escrow-adres wordt aangemaakt door de lener zelf in zijn browser (WASM). Firefish maakt dit adres niet aan en de enige interactie met dit adres (via Multi-Sig en PSBT) is dat de Firefish Oracles hun sleutels toevoegen. Dit is uiteraard moeilijk uit te leggen aan een niet-technische gebruiker, maar het is een zeer belangrijk beveiligingsfeit.
• Open Source – het volledige Firefish-protocol is open source en alle details, bijv. wat er met je Bitcoin gebeurt, waar het naartoe gaat en hoe, zijn beschikbaar op onze Document Hub. Het is dus geen black box, maar de gebruiker kan precies nagaan hoe het hele proces verloopt.
• Transparantie – het Escrow-adres is zowel de lener als de investeerder gedurende de gehele periode bekend, vanaf het moment dat de lener het heeft gegenereerd, zodat ze kunnen volgen waar het onderpand zich bevindt en wat de waarde ervan is.
• Beveiligingsreview – onze volledige code en smart contract zijn gereviewd door het gerenommeerde blockchain-beveiligingsbedrijf Ackee Blockchain.
• Track record – we hebben al behoorlijk wat deals achter de rug en momenteel nadert de omvang van het vergrendelde en verwerkte onderpand de 80 bitcoin (~$2,4 miljoen USD). We zullen deze gegevens binnenkort ook op het platform publiceren.

Kent de persoon die me het geld heeft gestuurd alleen mijn rekeningnummer, of ook andere gegevens?

Tegenpartijen kennen alleen elkaars naam en rekeningnummer, omdat dat de gegevens zijn die nodig zijn voor de bankoverschrijving.

Korting op je eerste lening

Wil je Firefish uitproberen? Ik heb een 30% korting op de vergoeding voor je eerste lening. Vink bij registratie het vakje Ik heb een referral code aan en voer in het veld eronder de code bitcoinvkapse in. Zo:

Conclusie

Het hele proces van het verkrijgen van een lening is echt eenvoudig en ik ben geen enkel probleem tegengekomen. Als je al eens een bitcointransactie hebt gedaan, zou niets je moeten verbazen. Vanaf oktober 2024 spreekt Firefish ook Nederlands (na inloggen), dus ook niet-Engelssprekende gebruikers zullen geen problemen hebben.

Čtěte dále:

• Firefish – tips en trucs voor een rustige nacht [ook in een bearmarkt]
• Firefish Review 2026: Bitcoin-Backed Loans Without Selling Your BTC [REVIEW]
• Firefish Rezension 2026: Bitcoin-besicherter Kredit ohne Verkauf [REZENSION]